Terug naar Wijsheid

Loyaal aan wat?

13 oktober 2020

Categorien: Natuur, Systemisch Kijken

Vandaag heb ik voor het eerst een mondkapje in de supermarkt gedragen. Dat was disloyaal aan mijn verstand en gevoel: immers het was niet druk, ik voel me gezond, en ik ga ervan uit dat ik op deze manier niemand besmet of een besmetting oploop. Waarom dan wel? Om mijn loyaliteit en respect aan het personeel te betuigen. Zij zijn immers de hele dag in de winkel en ik weet niet of zij zich onveiliger voelen als ik zonder mondkapje loop. Dus ik was loyaal aan mijn waarde om respect te hebben voor anderen die hun werk doen ten dienste van mij. En disloyaal aan mijn hang naar een gevoel van vrijheid en gezond verstand.

Loyaal zijn en disloyaal zijn: de hele dag zijn we hier mee bezig in het maken van keuzes. Corona nodigt ons hier extra toe uit.

Persoonlijk Geweten: overleven

Loyaal zijn en disloyaal zegt iets over bij wie en welke groep we willen horen. Bij het systemisch kijken valt dit onder het Persoonlijk Geweten: uit behoefte om bij een groep te horen, passen we ons gedrag aan. We worden loyaal aan de groepsnormen en daarmee soms disloyaal aan wat we van binnen eigenlijk vinden of voelen. In onze jonge jaren was dat een kwestie van overleven: verzorgd worden en erbij horen was toen van levensbelang. Als driejarige (nee!) en in de pubertijd oefenen we met loyaliteit aan onze eigen waarden en kijken we wat er gebeurt als we disloyaal zijn aan de gezinsnormen. En dat gaat ons hele leven door! Zowel ongemerkt als bewust.

Loyaal zijn levert ons o.a. geborgenheid, overzichtelijkheid en verbinding op. En kan ook als verstikkend, saai en niet-echt ervaren worden. Disloyaliteit levert o.a. kracht, trots, eigen-wijsheid op. En kan ook een gevoel van eenzaamheid, angst en schuld opleveren.
We hebben op bepaalde momenten in ons leven disloyaal te zijn om ons eigen unieke pad te vinden en te volgen! Hoezeer we ook van de groep houden waar we toe behoren (familie, vrienden, team). En de eenzaamheid, angst en schuld te verdragen.

Een genogram met de focus op Natuur

Tijdens de Werkplaats Systemisch kijken naar Natuur onderzochten we de loyaliteit en disloyaliteit aan de waarden/normen in de gezinnen van herkomst in het licht van Natuur.

We gebruikten hiervoor het genogram: je maakt een stamboom met namen (ouders, opa’s, oma’s, zussen, broers, huidig gezin, inclusief mensen die overleden zijn, geëmigreerd, uit beeld geraakt etc).
Vervolgens kleur/teken je de relaties die de verschillende personen/plekken met de Natuur hebben erin. Je doet een stapje achteruit en laat het op je inwerken.

Een greep uit de ontdekkingen

* Natuur brengt rust, verstilling, in het moment zijn: wandelen met de hond, onder een boom zitten schrijven, het gras maaien, de hele cyclus van een zonnebloem meemaken, de onbekende die met de bloembakken een veilig plekje op onze opgang heeft gemaakt om te slapen.

* Kijkend naar het genogram realiseerde een deelnemer dat zij na haar scheiding juist weer loyaler aan zichzelf was geworden: ze gaat meer naar buiten en geniet van de natuur. Wel in een ander tempo dan het gezin van herkomst als norm had. Een mooie combi van hernieuwde loyaliteit en disloyaliteit die past bij deze persoon in dit moment.

* Opa had zijn boerderij verkocht om zijn kinderen de mogelijkheid te geven om naar een goede school te gaan. Moeder kon dat lastig ontvangen en keek eigenlijk steeds met een gevoel van onbehagen naar deze daad. Kleindochter keek nog eens naar opa en zag dat hij helemaal vrede had met zijn bewuste keuze. En voelde daarmee de vrijheid komen om meer ruimte voor zichzelf te nemen ten opzichte van man en zoon (die daar al lang niets op tegen hadden).

* Via de reflectie op het genogram realiseerde weer een ander zich dat de oude gezinsnorm “doe normaal/val niet op, het moet zichtbaar en concreet zijn” ineens transformeerde in “het onzichtbare is zeldzaam”. Waarmee er een nieuwe ruimte en loyaliteit mocht zijn naar het onzichtbare en de geestelijke wereld. Terwijl de verbinding met het gezin van herkomst kan blijven.

Eigengereidheid in verbinding

Omdat we deze keer de invalshoek hebben genomen van het Persoonlijk Geweten krijgen we de thema’s te zien die op persoonlijk vlak spelen: het zoeken naar een passende combi van eigengereidheid en in verbinding blijven. De best passende combi van loyaliteit en disloyaliteit. Soms gaat het dan werkelijk over Natuur, een ander moment laat het kijken naar Natuur breder spelende thema’s in iemands leven zien.

Tijdens de volgende Werkplaats Systemisch kijken naar Natuur gaan we ons blikveld verruimen: we gaan dan Natuur in het licht bekijken van de systemen (familie, vrienden, werk) en wat deze systemen doen om te over-leven.
Je kunt hier de blog lezen over deze Werkplaats lezen: Wat als de Natuur een organisatie binnenkomt?.